Algemeen

Projectresultaat
Projectomgeving
       

Wil (know-why)
Weg (know-how)

Werk (know-what)

Proces
Beheer

Inhoud

Functies

Register
(woordenlijst)

Home
Contact
Sitemap
Zoeken

Aanbevolen:

 

bol.com Partner

 

Functies

Autonomie, verantwoordelijkheid en verantwoording

Noodzaak mandaat
Autonomie projectleiders.

Ruimte krijgen = vertrouwen geven.

Meer mandaat = meer verantwoording afleggen.
En de opdrachtgever?.

Noodzaak mandaat

Een projectleider heeft mandaat nodig. Zonder mandaat wordt aan het project de stuurkracht onthouden die juist de bestaansreden vormt van projectmatig werken[i]. Idealiter heeft de projectleider dus een fors mandaat. Heeft hij dat zelf niet dan heeft zijn opdrachtgever dat wel. Zonder mandaat is projectmatig werken een bijzonder stroeve bezigheid.
Met mandaat kan een project soms vrijwel autonoom door de projectorganisatie worden gerealiseerd. Projectleiders met een beperkt mandaat dromen vaak van een dergelijke autonomie.

Autonomie projectleiders

Van projectleiders wordt verwacht dat ze proactief zijn en verantwoordelijkheid nemen. Ze moeten functioneren als volwaardig onderdeel van het management van een organisatie. Zij moeten dus niet alleen maar doen wat anderen verlangen, maar in hoge mate zelf leiderschap vertonen. Dit vraagt om bevoegdheden. Wie bevoegdheden heeft is in min of meerdere mate autonoom. Wie autonomie bezit moet verantwoording afleggen. Tussen autonomie en de mate van verantwoording afleggen bestaat een ruilverhouding. Heel vaak is deze verhouding scheef. Mensen moeten dan wel heel veel verantwoording afleggen, maar bezitten nauwelijks autonomie. Dat is onzinnig.

Ruimte krijgen = vertrouwen geven

Volledige autonomie is voor de projectleider een illusie.
Projecten worden uitgevoerd om bepaalde doelen van de opdrachtgevende organisatie te verwezenlijken. Projecten staan dus niet op zich, maar dienen een hoger/ander doel. Dat doel is de opdrachtgevende organisatie het project waard, maar niet (veel) meer dan dat. Er worden dus beperkingen gesteld aan het beschikbare budget en aan de doorlooptijd. De projectleider is de eerstverantwoordelijke om te zorgen dat het project binnen tijd, geld en vereiste kwaliteit gereed komt. Zolang hem dat lukt moet hij gewoon door kunnen werken zonder van allerlei anderen toestemming nodig te hebben.
Om de ruimte te krijgen die hij nodig heeft moet de projectleider wel zorgen dat de opdrachtgevende organisatie het vertrouwen heeft dat het project goed loopt. Dat vertrouwen biedt hij door over zijn activiteiten, de stand van zaken en de risicoís verantwoording af te leggen.
Hierin ligt de beperking van de autonomie van ieder project en iedere projectleider. Hoe meer mandaat, hoe meer verantwoording moet worden afgelegd[ii].

Meer mandaat = meer verantwoording afleggen

Autonomie en het afleggen van verantwoording zijn sterk gerelateerd en niet tegenstrijdig.
Wie geen mandaat heeft, heeft formeel gezien geen (of weinig) verantwoordelijkheid, wie een ruim mandaat heeft, heeft veel verantwoordelijkheid. Wie veel verantwoordelijkheid heeft, heeft veel te verantwoorden. Dus geldt ook dat meer mandaat betekent dat meer afleggen van verantwoording mag worden verwacht.
De mate van verantwoording afleggen en de hoogte van het mandaat verhouden zich recht evenredig met elkaar. Hoe meer mandaat, hoe meer verantwoording moet worden afgelegd, hoe minder mandaat, hoe minder verantwoording.
De prijs voor het krijgen van ruimte is dus dat meer verantwoording moet worden afgelegd.

En de opdrachtgever?

Naast de mate van verantwoording afleggen is er nog een beperking aan de autonomie van de projectleider. Een projectleider moet voor scopewijzigingen altijd terug naar zijn opdrachtgever. Ook waar bij kleinere wijzigingen (die niet tot wijziging van de scope leiden) sprake is van een keuze is het vaak verstandig de opdrachtgever er bij te betrekken. Vaak is het zelfs logisch dat de opdrachtgever de keuze maakt. Hij is niet voor niets opdrachtgever!

November 2005


[ii] Er zijn ook organisaties die hun projectleiders ieder mandaat onthouden en tegelijkertijd om heel veel aflegging van verantwoording vragen. Dat is heel merkwaardig. Het gaat volledig in tegen het karakter van projectmatig werken. Iemand die weinig bevoegdheid krijgt kan nooit veel verantwoordelijkheid dragen. Om dan wel veel verantwoording door zo iemand te laten afleggen is vreemd. De potentiŽle slagkracht van projectmatig wordt op die manier niet benut, terwijl de projectleider ook nog eens met veel ballast wordt opgezadeld.

Aanvullende informatie op deze website

De slagkracht van projectmatig werken
Over de stuur-, daad- en slagkracht die met projectmatig werken kan worden bereikt.

Het mandaat van de projectleider
Over mandatering.

Aanvullende informatie op internet

 

Algemene informatie

 

 

Op de hoogte
blijven?

dat kan via:

Peter blogt ook
Reflecties op de actualiteit. Aankondigingen van nieuwe artikelen en ander opmerkelijks.

of via:

RSS-feed voor het weblog:

of:

Follow markensteijn on Twitter

Leiderschap en management:

Het PM3-model
Artikel over het hier gebruikte model
Leiderschap
artikelen over dit leiderschap
Tests leiderschap
test de leiderschapskwaliteiten van u of uw baas
Overzicht artikelen
Een overzicht van alle artikelen op de site leiderschap & management
Wie ben ik?
mijn motivatie, mijn credo en andere feiten
Nieuwsbrieven
Alle recente nieuwsbrieven
Links
Links over management en leiderschap
Logboek
Alle aanpassingen aan de verschillende sites

Wisseltje

Wisseltjes
Korte anekdotes over mijn kinderen en andere zaken.

Bouwen

Index Bouwen
Artikelen gerelateerd aan mijn werkzaamheden binnen de bouwsector.

 

Mijn Linkedin-profiel:

View Peter Markensteijn's profile on LinkedIn

 


Copyright © 2004-2015 Peter Markensteijn. Alle rechten voorbehouden/All rights reserved. 
Herzien/Revised: 05 december 2015