|
Algemeen
Projectresultaat
Projectomgeving
Wil (know-why)
Weg (know-how)
Werk (know-what)
Proces
Beheer
Inhoud
Functies
Register
(woordenlijst)
Home
Contact
Sitemap
Zoeken

| |
Weg
Het projectplan

Inleiding
projectplan.
Theorie
en praktijk.
Invulling
projectplan.
Inhoud
projectplan.
Inleiding.
Projectbeschrijving.
Fasering
en activiteiten.
Projectbeheersing.
Projectgebonden
beheersaspecten.
Wanneer voor een projectmatige aanpak wordt
gekozen dient er een projectplan te worden opgesteld.
In het projectplan zijn de afspraken vastgelegd over de uitvoering van het
project. Het projectplan is te zien als het contract tussen opdrachtgever en
projectleider. Het projectplan dient door beide te worden vastgesteld.
In het projectplan staan afspraken over:
 |
Het te leveren projectresultaat; |
 |
De uitvoeringswijze van het project
(fasering, hoofdactiviteiten, werkomvang); |
 |
De beslismomenten; |
 |
De projectorganisatie (organisatieschema,
overlegstructuur, rollen en bevoegdheden); |
 |
De projectplanning; |
 |
De projectbeheersing (tijd, geld en
kwaliteit); |
 |
De projectrapportage; |
 |
De risicobeheersing; |
 |
De projectcommunicatie. |
Het projectplan is een beheersdocument. In
voortgangsrapportages wordt er aan gerefereerd.
De theorie stelt dat een project pas kan
beginnen wanneer het projectplan is vastgesteld door de opdrachtgever.
In de praktijk wordt vaak met projecten begonnen zonder projectplan. Het
projectplan is dan één van de faseresultaten van de initiatieffase. Dat hoeft
geen problemen op te leveren.
Sommige projecten zijn in de initiatieffase
nog erg vaag, het is nog volstrekt onduidelijk welk concreet resultaat aan het
eind zal worden opgeleverd, laat staan dat er iets zinvols gezegd kan worden
over kosten of doorlooptijd. Pas aan het eind van de initiatieffase
kristalliseert het project zich enigszins uit. Dan kan er ook een zinvol
projectplan worden gemaakt.
Ook het inschatten van benodigde capaciteit levert in het prille begin van
projecten problemen op. Hoe vager het project hoe moeilijker die capaciteit al
bij aanvang is in te schatten.
Maar, ook in de initiatieffase is het
belangrijk de eisen en verwachtingen van de opdrachtgever helder te hebben. Ook
al zijn die afspraken minimaal, ze moeten wel worden vastgelegd. Vaak wordt bij
aanvang gewerkt met een projectopdracht of startdocument.
Als een project bij aanvang al concreet is
geldt het voorgaande niet. Een concreet project kan en moet van aanvang af
worden gestructureerd en beheerst. In het projectplan wordt dit vastgelegd.
Ook bij een concreet project is het niet
noodzakelijk pas te starten na goedkeuring van een projectplan.
Projectorganisaties moeten groeien[i].
Wanneer een projectplan wordt geëist vooreen project wordt opgestart, dan kan
dit er toe leiden dat er voor de inrichting van de opdrachtnemende
projectorganisatie vanuit een blauwdruk moet worden gewerkt.[ii].
Dit is niet gewenst.
Voor veel projecten is de opdrachtgever
iemand uit een andere dan de opdrachtnemende organisatie. Sommige opdrachtgevers
zien een projectplan als een intern document van de opdrachtnemende organisatie.
Ik heb zelf meegemaakt dat opdrachtgevers een projectplan niet wilden tekenen,
ze zagen het als informatie, meer niet. De offerteaanvraag, de offerte en de
verstrekte opdracht zijn in hun ogen afdoende als contract.
Als een klant er zo tegen aankijkt dan heb
je dat uiteindelijk maar te accepteren[iii].
Immers “Wiens brood men eet, wiens tong men spreekt”. Het is dan wel
verstandig essentiële zaken uit het projectplan met de opdrachtgever door te
nemen en de besluiten daarover in notulen vast te leggen. Vanuit het projectplan
kan dan aan die notulen worden gerefereerd.
Hierna wordt aangegeven wat er zoal in een
projectplan kan worden beschreven. De omvang en diepgang van een projectplan
hangen af van de omvang en complexiteit van het project. De definitieve
invulling van een projectplan is een afspraak tussen opdrachtgever en
projectleider.
Voor de navolgende opsomming is de opbouw
van een projectplan gekozen. Deze opbouw is niet zaligmakend. Er zijn meerdere
even goed bruikbare indelingen.
In het onderdeel ”projectgebonden
beheersaspecten” is een aantal voorbeelden van specifieke beheersaspecten
opgenomen. Er zijn veel projecten waar deze beheersaspecten absoluut niet ter
zaken doen. Daarnaast zijn er projecten waar geheel andere zaken het verdienen
om als beheersaspect te worden behandeld.
De gehanteerde opbouw is:
Inleiding
Aanleiding project
Totstandkoming projectplan
Opbouw projectplan
Projectbeschrijving
Nazorgfase
Projectbeheersing
Tijd
Geld
Kwaliteit
Informatie
Organisatie
Communicatie
Risicobeheersing
Projectgebonden beheersaspecten
Per onderdeel worden vragen gesteld waaruit
een behandeling van het onderwerp in het projectplan kan volgen.
 |
Waarom is het project er gekomen? |
 |
Wat zijn de achtergronden van het project? |
 |
Wat is de geschiedenis van het project? |
 |
Hoe is dit projectplan totstandgekomen? |
 |
Wie hebben er aan het projectplan een
bijdrage geleverd? |
 |
Wat is de relatie met eventuele eerdere
projectplannen? |
 |
Hoe is het projectplan opgebouwd? |
 |
Wat is de probleemstelling? |
 |
Wat zijn de aanleiding en achtergrond? |
 |
Wat is het doel van het project? |
 |
Wat zijn de achterliggende doelen achter
het doel? |
 |
Wat is de aard van het project? |
 |
Wat zijn de op te leveren (deel)producten? |
 |
Wat is de scope van het project? |
 |
Welke eisen stelt de opdrachtgever? |
 |
Welke verwachtingen heeft de
opdrachtgever? |
 |
Welke randvoorwaarden gelden? |
 |
Wat zijn de projectgrenzen (zowel, waar
dit van toepassing is, fysiek als abstract)? Wat behoort niet bij het
project? |
 |
Is er sprake van aparte begrenzingen voor
uitvoering, beheer of onderhoud? |
 |
Zijn er raakvlakken met andere projecten
of activiteiten in de fysieke of organisatorische omgeving van het project? |
 |
Zijn er specifieke eisen vanuit
toekomstige gebruikers of beheerders? |
 |
Zijn er specifieke eisen vanuit
vergunningverleners of anderen die toestemmingen moeten verlenen? |
 |
Welke hoofdactiviteiten vinden in welke
fase plaats? |
 |
Hoe wordt met de afsluiting van fasen
omgegaan? |
 |
Welke faseresultaten moeten er altijd
worden geleverd? |
 |
Welke faseafsluitingen vragen om een
expliciet besluit? |
 |
Welke hoofdactiviteiten worden in deze
fase gerealiseerd? |
 |
Welke producten moeten er aan het eind van
deze fase worden geleverd? |
 |
Welke hoofdactiviteiten worden in deze
fase gerealiseerd? |
 |
Welke producten moeten er aan het eind van
deze fase worden geleverd? |
 |
Welke hoofdactiviteiten worden in deze
fase gerealiseerd? |
 |
Welke producten moeten er aan het eind van
deze fase worden geleverd? |
 |
Welke hoofdactiviteiten worden in deze
fase gerealiseerd? |
 |
Welke producten moeten er aan het eind van
deze fase worden geleverd? |
 |
Welke hoofdactiviteiten worden in deze
fase gerealiseerd? |
 |
Welke producten moeten er aan het eind van
deze fase worden geleverd? |
 |
Wat is de rol van de projectorganisatie in
deze fase? |
 |
Wordt er een projectevaluatie gehouden? Zo
ja, op welke aspecten wordt geëvalueerd? |
 |
Wanneer wordt de nazorgfase afgesloten
geacht? |
 |
Hoe wordt het project opgedeeld
(gebruikelijke termen: hoofdstructuur, decompositie, Work Breakdown
Structure)? |
 |
Wat is de planning (activiteiten in de
tijd uitgezet)? |
 |
Wat zijn de mijlpalen en/of
beslismomenten? |
 |
Wat is het kritieke pad? |
 |
Hoe wordt de voortgang bewaakt? |
 |
Hoe omgaan met budgetoverschrijdingen?
Met name ook wanneer er meerdere partijen financieren? |
 |
Hoe wordt over “tijd” gerapporteerd? |
 | Hoeveel
capaciteit van welke kwaliteit is wanneer nodig? |
 |
Wat is de raming? |
 |
Weke uitgangspunten zijn van toepassing
op de raming? |
 |
Wat is het budget? |
 |
Hoe wordt met prijsstijgingen over de
jaargrenzen heen omgegaan (indexering, o.i.d.)? |
 |
Heeft het project een eigen
administratief systeem? Zo nee, hoe vindt aansluiting op het te gebruiken
administratief systeem plaats? |
 |
Wat gebeurt er comptabel en wat
extracomptabel? |
 |
Welke eisen stellen de betrokken
organisaties aan de administratie en financiële systematiek? |
 |
Moet er worden aangesloten op een
planning & control systematiek op een niveau hoger dan het project? |
 |
Is er een liquiditeitenprognose
(kasritme) noodzakelijk? Zo ja, hoe wordt deze geleverd? |
 |
Hoe is de financiële structuur
ingericht? |
 |
Wordt er gewerkt met een Cost Breakdown
Structure? Zo ja, hoe ziet deze eruit? |
 |
Wordt er aangesloten op de structuur van
de planning? Zo ja, hoe? |
 |
Hoe wordt het budget bewaakt? |
 |
Wordt er ook op de combinatie van tijd
en geld bewaakt (bijvoorbeeld via Earned Value Analysis)? |
 |
Hoe zit de financiering in elkaar? |
 |
Stellen (mede) financiers specifieke
eisen? |
 |
Hoe wordt met inkoop, contractering en
contractbeheer omgegaan? |
 |
Hoe wordt omgegaan met financiële
wijzigingen? |
 |
Hoe wordt omgegaan met meerwerk en
minderwerk? |
 |
Hoe wordt
omgegaan met budgetwijzigingen? |
 |
Hoe vindt factuurafhandeling plaats? |
 |
Hoe wordt over “geld” gerapporteerd? |
 |
Zijn er documenten of andere kaders die als
uitgangspunt voor het project gelden? |
 |
Hoe wordt de proceskwaliteit geborgd? |
 |
Hoe wordt de vakinhoudelijke kwaliteit
geborgd? |
 |
Hoe is het wijzigingenbeheer opgezet? |
 |
Hoe wordt over “kwaliteit”
gerapporteerd? |
 |
Worden er audits of reviews gehouden? |
 |
Is er een klachtenprocedure? |
 |
Welke overlegstructuren zijn er (welke
overleggen, doel, deelnemers, vastlegging acties en afspraken, frequentie)? |
 |
Hoe worden afspraken vastgelegd? |
 |
Is er een informatiematrix? |
 |
Hoe is het projectdossier opgebouwd? |
 |
Hoe wordt het projectdossier
bijgehouden? |
 |
Hoe vindt postafhandeling plaats? |
 |
Zijn er standaardformulieren? |
 |
Welke afspraken zijn er over
documentbeheersing? |
 |
Hoe en aan wie wordt gerapporteerd? |
 |
Hoe is het project georganiseerd? |
 |
Wie is opdrachtgever? |
 |
Welk mandaat heeft de opdrachtgever? |
 |
Welk mandaat heeft de projectleider? |
 |
Is er een stuurgroep? |
 |
Wie zitten er in de stuurgroep? |
 |
Welk mandaat hebben de deelnemers aan de
stuurgroep? |
 |
Is er een klankbordgroep? Zo ja, wie
zitten daarin? |
 |
Zijn er andere “werk”-groepen
actief? Zo ja, wie zitten er in? |
 |
Is voor alle groepen bekend wat het doel
is, de vergaderfrequenties wie trekt, welk resultaat moet worden opgeleverd,
of en wie notuleert? |
 |
Welke beleidsuitgangspunten moeten
worden meegenomen? |
 |
Hoe is de conditionering (bemensing,
toekenning van middelen) van het project geregeld? |
 |
Zijn er specifieke afspraken tussen
project- en lijnorganisatie? |
 |
Wat zijn de afspraken met aan het
project toebedeelde medewerkers (bijvoorbeeld over terugkeer in de
lijnorganisatie)? |
 |
Welke rollen zijn er in het project te
onderkennen? |
 |
Welke taken, verantwoordelijkheden en
bevoegdheden horen bij de projectrollen? |
 |
Is er een stakeholdersanalyse (ook wel:
omgevingsanalyse of krachtenveldanalyse) verricht? |
 |
Welke stakeholders zijn er? Wat is hun
belang? Hoe gaat het project met hen om? |
 |
Zijn er bepaalde doelgroepen te onderkennen? |
 |
Welke middelen worden naar welke partijen
voor communicatie ingezet? |
 |
Is er een algemeen informatiepunt? |
 |
Hoe wordt over de communicatieactiviteiten
gerapporteerd? |
 |
Zijn de risico’s bekend? |
 |
Wat zijn de belangrijkste risico’s? |
 |
Wordt er aan structurele risicobeheersing
gedaan? |
 |
Zijn er beheermaatregelen op de risico’s
genomen? |
 |
Liggen er ook kansen? |
 |
Zijn er grondaankopen nodig voor het
project? |
 |
Zo ja, |
 |
wie zijn de eigenaren en hoe en wanneer
worden gronden aangekocht? |
 |
welke uitgangspunten worden gehanteerd
(grondverwervingsplan)? |
 |
Speelt maatvoering in het project een
belangrijke rol? |
 |
Zo ja, |
 |
welke uitgangspunten worden gehanteerd? |
 |
wie is verantwoordelijk en hoe wordt de
juistheid van de maatvoering geborgd? |
 |
Moet er omtrent veiligheid & gezondheid
iets worden geregeld? |
 |
Zo ja, |
 |
Hoe is dit georganiseerd? |
 |
Wie treedt op als V&G-coördinator? |
 |
Wie heeft welke verantwoordelijkheid? |
 |
Zijn er vergunningen of goedkeuringen nodig
om het projectresultaat op te kunnen leveren (denk ook aan: ruimtelijke
ordeningsprocedures en milieu effect rapportages)? |
 |
Zo ja, |
 |
welke vergunningen en goedkeuringen zijn
nodig? |
 |
welke eisen stellen die aan het project? |
 |
wie vraagt aan en wie bewaakt de tijdigheid
van de verkrijging van de vergunningen en goedkeuringen? |
 |
Zijn er subsidieregelingen op het project
van toepassing? |
 |
Zo ja, |
 |
welke subsidieregelingen zijn dat? |
 |
welke eisen stellen die regelingen aan het
project? |
 |
is de subsidie in combinatie met de eisen
wel de moeite waard? |
 |
welke subsidies worden aangevraagd? |
 |
wie vraagt de subsidie aan? |
 |
wie treedt op als contactpersoon naar de
subsidieverleners? |
 |
wie levert de door de subsidieverstrekker geëiste
informatie? |
 |
wie bewaakt het verkrijgen van de subsidies? |
November 2004

[ii]
Wanneer een opdrachtgever toch voor aanvang een projectplan eist kan als
oplossing het principe van de organisatie worden aangegeven. In tekst kan
dan worden gesteld dat de daadwerkelijke invulling gedurende die fase plaats
zal vinden.
Ook over capaciteit moet dan zo’n
soort voorbehoud worden gemaakt.
[iii]
Nadat uiteraard voldoende overtuigingskracht in het geweer is gebracht en de
nodige drang is uitgeoefend, maar duidelijk is dat dit niet tot het gewenste
effect leidt.

Aanvullende informatie op deze website
Proces
Over processen in projecten.
Project Start Up
Doel, inrichting, voorbereiding,agenda van en een checklist voor de Project
Start Up (PSU).
Projectbeheersing
Over beheersing.
Why, how, what
Over het verschil tussen know-why, know-how en know-what.
Het projectresultaat
Over het projectresultaat.
De Work Breakdown Structure
Over de WBS, of: projectdecompositie, of: werkstructuur.
Scope
Over projectscope en de beheersing daarvan.
Verwachtingenmanagement
Over de betekenis van verwachtingen in projecten.
Het mandaat van de projectleider
Over het mandaat van de projectleider.
Aanvullende informatie op internet
Algemene informatie
Groote, G.P., Hugenholtz-Sasse,
C.J. & Slikker, P., Projecten leiden
Dit
boek op Managementboek.nl
Wijnen, W., W. Renes & P.
Storm, Projectmatig werken
Dit
boek op Managementboek.nl
Bos, J. & Harting, E., Projectmatig
creëren Dit
boek op Managementboek.nl
| | Op de hoogte
blijven?
Dat kan
Via:
Peter blogt
ook
Reflecties op de actualiteit. Aankondigingen van nieuwe artikelen en ander
opmerkelijks.
RSS-feed voor het weblog:
Leiderschap en management:
Het PM3-model
Artikel over het hier gebruikte model
Leiderschap
artikelen over dit leiderschap
Tests leiderschap
test de leiderschapskwaliteiten van u of uw baas
Overzicht
artikelen
Een overzicht van alle artikelen op de site
leiderschap & management
Wie
ben ik?
mijn motivatie, mijn credo en andere feiten
Nieuwsbrieven
Alle recente nieuwsbrieven
Links
Links over management en leiderschap
Logboek
Alle aanpassingen aan de verschillende sites
Wisseltje
Wisseltjes
Korte anekdotes over mijn
kinderen en andere zaken.
Bouwen
Index Bouwen
Artikelen gerelateerd aan mijn werkzaamheden binnen de bouwsector.
Mijn Linkedin-profiel:
|